{"id":3081,"date":"2025-11-15T13:18:31","date_gmt":"2025-11-15T16:18:31","guid":{"rendered":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/?p=3081"},"modified":"2025-11-15T13:18:31","modified_gmt":"2025-11-15T16:18:31","slug":"15-de-novembro-de-1889-a-fake-news-que-mudou-o-brasil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/?p=3081","title":{"rendered":"15 de Novembro de 1889: A Fake News que Mudou o Brasil"},"content":{"rendered":"<p>Por Jos\u00e9 Tavares de Ara\u00fajo Neto<\/p>\n<p>No amanhecer do 15 de novembro de 1889, um arrepio percorreu as ruas do Rio de Janeiro. O marechal Deodoro da Fonseca, at\u00e9 ent\u00e3o monarquista convicto, viu-se impulsionado a liderar um movimento que nenhum dos protagonistas imaginava ser t\u00e3o r\u00e1pido e decisivo.<\/p>\n<p>O que poucos sabem \u00e9 que n\u00e3o foi o desejo pela mudan\u00e7a que moveu Deodoro \u2014 foi uma fake news, essa &#8220;not\u00edcia falsa&#8221; em forma de boato cruel, que lhe contou que ele sofreria pris\u00e3o por suas a\u00e7\u00f5es contra o governo imperial. Foi essa mentira, espalhada nos bastidores pol\u00edticos e militares, que incendiou a chama da rebeli\u00e3o.<\/p>\n<p>Deodoro, acuado e convencido de que o muro da monarquia estava caindo sobre sua cabe\u00e7a, tomou as r\u00e9deas do golpe, mesmo contra seus pr\u00f3prios desejos iniciais.<\/p>\n<p>Assim, o Brasil mudou sua fisionomia pol\u00edtica n\u00e3o apenas por ideais puros, mas pela for\u00e7a de uma falsidade que mudou rumos e destinos.O velho imperador Dom Pedro II, que tantas vezes fora chamado de &#8220;pater patriae&#8221;, acordou naquela manh\u00e3 para ver seu reino desmoronar sem batalha ou sangue derramado nas ruas.<\/p>\n<p>O pa\u00eds deslizou silenciosamente de uma monarquia que se dizia est\u00e1vel para uma rep\u00fablica nascida do embuste, da suspeita e do c\u00e1lculo pol\u00edtico frio. Essa hist\u00f3ria das fake news n\u00e3o apenas mostra como a propaga\u00e7\u00e3o da mentira pode impactar decis\u00f5es de enorme alcance, mas tamb\u00e9m lembra que na pol\u00edtica, mesmo naquele s\u00e9culo XIX, as narrativas eram armas t\u00e3o poderosas quanto os canh\u00f5es.<\/p>\n<p>E assim, numa madrugada marcada por incertezas, o Brasil levantou-se republicano, em um golpe onde a verdade foi a primeira v\u00edtima.<\/p>\n<p># Jos\u00e9 Tavares \u00e9 pesquisador do canga\u00e7o.<\/p>\n<p>Imagem Wikip\u00e9dia<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Por Jos\u00e9 Tavares de Ara\u00fajo Neto No amanhecer do 15 de novembro de 1889, um arrepio percorreu as ruas do Rio de Janeiro. O marechal Deodoro da Fonseca, at\u00e9 ent\u00e3o monarquista convicto, viu-se impulsionado a liderar um movimento que nenhum dos protagonistas imaginava ser t\u00e3o r\u00e1pido e decisivo. O que poucos sabem \u00e9 que n\u00e3o [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3082,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-3081","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-revoltas-e-revolucoes"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>15 de Novembro de 1889: A Fake News que Mudou o Brasil - Blog do Jo\u00e3o Costa<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/?p=3081\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pt_BR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"15 de Novembro de 1889: A Fake News que Mudou o Brasil - Blog do Jo\u00e3o Costa\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Por Jos\u00e9 Tavares de Ara\u00fajo Neto No amanhecer do 15 de novembro de 1889, um arrepio percorreu as ruas do Rio de Janeiro. O marechal Deodoro da Fonseca, at\u00e9 ent\u00e3o monarquista convicto, viu-se impulsionado a liderar um movimento que nenhum dos protagonistas imaginava ser t\u00e3o r\u00e1pido e decisivo. O que poucos sabem \u00e9 que n\u00e3o [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/?p=3081\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Blog do Jo\u00e3o Costa\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-11-15T16:18:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Deodoro_da_Fonseca_sak.jpg.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"250\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"333\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"joaocosta\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"joaocosta\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. tempo de leitura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/?p=3081#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/?p=3081\"},\"author\":{\"name\":\"joaocosta\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/af1c9fa31a41a9d29c32f74b41d55f6e\"},\"headline\":\"15 de Novembro de 1889: A Fake News que Mudou o Brasil\",\"datePublished\":\"2025-11-15T16:18:31+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/?p=3081\"},\"wordCount\":314,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/?p=3081#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/Deodoro_da_Fonseca_sak.jpg.webp\",\"articleSection\":[\"Revoltas e Revolu\u00e7\u00f5es\"],\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/?p=3081#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/?p=3081\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/?p=3081\",\"name\":\"15 de Novembro de 1889: A Fake News que Mudou o Brasil - Blog do Jo\u00e3o Costa\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/?p=3081#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/?p=3081#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/Deodoro_da_Fonseca_sak.jpg.webp\",\"datePublished\":\"2025-11-15T16:18:31+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/af1c9fa31a41a9d29c32f74b41d55f6e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/?p=3081#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/?p=3081\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/?p=3081#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/Deodoro_da_Fonseca_sak.jpg.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/Deodoro_da_Fonseca_sak.jpg.webp\",\"width\":250,\"height\":333},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/?p=3081#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"In\u00edcio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"15 de Novembro de 1889: A Fake News que Mudou o Brasil\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/\",\"name\":\"Blog do Jo\u00e3o Costa\",\"description\":\"Assim Caminha a Humanidade\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pt-BR\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/af1c9fa31a41a9d29c32f74b41d55f6e\",\"name\":\"joaocosta\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/677b6f1fc54e8c7982d7dce3cfe65fce28f898f70d9b8b631786a0b1b18b11e5?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/677b6f1fc54e8c7982d7dce3cfe65fce28f898f70d9b8b631786a0b1b18b11e5?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/677b6f1fc54e8c7982d7dce3cfe65fce28f898f70d9b8b631786a0b1b18b11e5?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"joaocosta\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/blogdojoaocosta.com.br\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"15 de Novembro de 1889: A Fake News que Mudou o Brasil - Blog do Jo\u00e3o Costa","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/?p=3081","og_locale":"pt_BR","og_type":"article","og_title":"15 de Novembro de 1889: A Fake News que Mudou o Brasil - Blog do Jo\u00e3o Costa","og_description":"Por Jos\u00e9 Tavares de Ara\u00fajo Neto No amanhecer do 15 de novembro de 1889, um arrepio percorreu as ruas do Rio de Janeiro. O marechal Deodoro da Fonseca, at\u00e9 ent\u00e3o monarquista convicto, viu-se impulsionado a liderar um movimento que nenhum dos protagonistas imaginava ser t\u00e3o r\u00e1pido e decisivo. O que poucos sabem \u00e9 que n\u00e3o [&hellip;]","og_url":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/?p=3081","og_site_name":"Blog do Jo\u00e3o Costa","article_published_time":"2025-11-15T16:18:31+00:00","og_image":[{"width":250,"height":333,"url":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Deodoro_da_Fonseca_sak.jpg.webp","type":"image\/webp"}],"author":"joaocosta","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"joaocosta","Est. tempo de leitura":"2 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/?p=3081#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/?p=3081"},"author":{"name":"joaocosta","@id":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/#\/schema\/person\/af1c9fa31a41a9d29c32f74b41d55f6e"},"headline":"15 de Novembro de 1889: A Fake News que Mudou o Brasil","datePublished":"2025-11-15T16:18:31+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/?p=3081"},"wordCount":314,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/?p=3081#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Deodoro_da_Fonseca_sak.jpg.webp","articleSection":["Revoltas e Revolu\u00e7\u00f5es"],"inLanguage":"pt-BR","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/?p=3081#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/?p=3081","url":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/?p=3081","name":"15 de Novembro de 1889: A Fake News que Mudou o Brasil - Blog do Jo\u00e3o Costa","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/?p=3081#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/?p=3081#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Deodoro_da_Fonseca_sak.jpg.webp","datePublished":"2025-11-15T16:18:31+00:00","author":{"@id":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/#\/schema\/person\/af1c9fa31a41a9d29c32f74b41d55f6e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/?p=3081#breadcrumb"},"inLanguage":"pt-BR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/?p=3081"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/?p=3081#primaryimage","url":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Deodoro_da_Fonseca_sak.jpg.webp","contentUrl":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Deodoro_da_Fonseca_sak.jpg.webp","width":250,"height":333},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/?p=3081#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"In\u00edcio","item":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"15 de Novembro de 1889: A Fake News que Mudou o Brasil"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/#website","url":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/","name":"Blog do Jo\u00e3o Costa","description":"Assim Caminha a Humanidade","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pt-BR"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/#\/schema\/person\/af1c9fa31a41a9d29c32f74b41d55f6e","name":"joaocosta","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/677b6f1fc54e8c7982d7dce3cfe65fce28f898f70d9b8b631786a0b1b18b11e5?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/677b6f1fc54e8c7982d7dce3cfe65fce28f898f70d9b8b631786a0b1b18b11e5?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/677b6f1fc54e8c7982d7dce3cfe65fce28f898f70d9b8b631786a0b1b18b11e5?s=96&d=mm&r=g","caption":"joaocosta"},"sameAs":["http:\/\/blogdojoaocosta.com.br"],"url":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3081","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3081"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3081\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3083,"href":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3081\/revisions\/3083"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3082"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3081"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3081"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogdojoaocosta.com.br\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3081"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}